7 Mayıs 2018 Pazartesi

Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi Kitap İncelemesi

Merhaba,
Evrim konusunda ne düşünüyorsunuz? İnsanlar nasıl yaratıldı? İnsanların tarihi ne? Gerçekten bir tane Adem ve bir tane Havva mı vardı en başta? Yoksa uzun bir yolculuk muydu insanın yolculuğu?


İşte Sapiens size bu konuda ışık tutmayı amaçlayan bir kitap. Konuyla alakalı hiçbir bilgisi olmayan için de, çok şey bilen için de aydınlatıcı bir söz bütünü. Gerçi bu konuyla alakalı çok araştırmanız varsa ve daha evvelden birçok kitap okuduysanız, "Yahu bilmediğimiz şeyler değil ki bunlar zaten." diyebilirsiniz, ama zaten yazarın böyle bir çığır açma amacı yok olsa gerek. Onun için insanlık tarihine ışık tutmak ve çorbada tuzunun olması yeterli bir fırsatmış gibiydi.

Kitabı okurken en çok hoşuma giden şey, yazarın sizinle adeta sohbet eder gibi derdini anlatmasıydı. Üstelik her kültür için yazar belli başlı bazı örneklerini değiştirmiş. Mesela Türkiye'de çıkacak olan kitaplarda Türkiye ve çevresinden örnekler verilirken, Amerika için o coğrafyadan örnekler veriyor olması çok hoş bir detay. Bu sayede size bir şey anlatırken kendi kültürünüzle bağ kuruyorsunuz.

Bazı okurlar için anlatımı bir noktadan sonra monoton bir hâl alabiliyor. Okuyucu okurken oflayıp poflamaya başlıyor evet. Birçok arkadaşımdan başlayıp devamını getirmediğini duydum mesela. Sıkıcı gelebiliyor. Yazar burada çok insanların ilgisini canlı tutmayı başaramamış, doğru. Ben de okurken bazı yerlerde, "Bırakacağım galiba okumayı. Sıkıldım artık. Bitse şu..." dediğimi yakaladım. Kendimi okumaya zorladım açıkçası belli noktalarda... Kitap yarıda bırakılmaz :) Ama yapabilecek pek bir şey yok. Evrimin teorisi esasen ağır bir konu. Üstelik Yuval Noah Harari bunu günlük konuşma dili çevresinde anlatmaya çalışarak oldukça başarılı bir iş yaptı bana göre.

Eminim ki okuyan her insan bu kitaptan bir şey kazanacaktır. Neanderthallerin ülkemiz coğrafyasında yaşamış olması, Homo Sapiens tarafından nasıl ve neden alt edildiği, Homo Sapiens'in nasıl hayatta kaldığını öğrenmek, insanlık tarihinin evrimine yakından tanıklık etmek kadar güzel bir şey var mı? Üstelik bunu anlatırken kültürlerin de içine giriyorlar ve dinlerden tutun bilimsel çalışmaların zemine kadar birçok konuda örnekler vererek size açıklama yapılıyor.

Yine de eklemek lazım, naçizane uyarı: Siyasi konulara belki biraz burnunu fazla sokmuş olabilir. Siyasi konularla ilgilenmeyenler ya da doğruluğu tartışılacak olan bilgiler de vermiyor değil. Aynı zamanda Tanrı ile arasındaki kavgayı da kitaba biraz fazla taşımış olduğunu düşünüyorum.

Özetle herkesin bir şeyler bulabileceği, kızabileceği veya katılabileceği birçok bilgiyi barındıran bir kitap yazmış sayın yazar. Okunması gereken, bilinmesi gereken birçok bilgiyle süslenmiş. Şans verilmesi gerekir mi? Elbette ki.

Sapiens'i okuduktan sonra Homo Deus'u okumayı ihmal etmeyin. İnsanlığın geleceğine ışık tutulan bu kitapta da nereye gittiğimiz anlatılıyor.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Bir sonraki yazımda görüşünceye dek, sevgiyle kalın :)

Avangers: Infinity War Film İncelemesi

İşbu yazı spoiler içerir. Filmi izlemediyseniz sakince sayfayı kapatmanızı öneririm.

Drama yoğunluklu süper kahraman filmi. 

Thor Ragnarok izlerken hissettiğiniz o içten gelen eğlenme hissini hatırlıyor musunuz? Gittikçe Marvel filmlerinin renklileşmesi olsun, tatlı tatlı hikayenin anlatılması olsun... Böyle rengarenk görseller, tatlı güzel esprili sataşmalar vesaire, stres atmak için gittiğimiz film olmuştu Marvel filmleri.
Peki ya Infinity War? Daha ilk sahnesinde kaskatı kesilip 2 saat boyunca kasılmış halde kaldığım bir film oldu. Herkes ve her şey o kadar hızlı anlatıldı ve hatta belli noktalarda geçiştirildi ki (belki de zorunda kalındı), tek odaklandığımız şey Thanos olabildi.
İlk sahneden başlamak gerekirse, Loki'nin sonunda kendi geçmişini, ailesini kabul etmesi, Loki'liğini yapması ve kurtulamaması, açıkçası donup kalmama vesile oldu. Üzüldüm yahu. Daha ilk sahneden Loki öldü. Çat diye adam mı ölürmüş ya? Biraz hazırlasaydınız bizi. Sırf bu yüzden Loki'nin ölümü çarpıcı oldu. Açılışta adam kesmek, çok Game of Thrones gördüm seni Marvel.
Loki'nin kendisini iyilerden yana görmesi ve iyiler için çabalarken ölmesi, bence tüm bu Marvel macerası içinde Loki'yi onurlandırmanın en güzel yoluydu. Bu karakter başka türlü ölmemeliydi. Her daim içindeki o iyiliği, Avangers filmindeki durumunda bile görebiliyorken, bu karakteri abuk sabuk bir noktaya sokacaklarına, böyle güzel bir şekilde öldürerek veda ettirmeleri, bence izleyici için de çok hoş bir jest oldu.
Loki'nin son anda "We have a Hulk." demesi ve Hulk'in çıkması, Thanos'un bizim tatlı yeşil devimizi çatır çatır dövmesi ve Heimdall'ın son bir çabayla onu dünyaya yollaması ve bu yolda kendisini feda etmesi çok onurlu bir davranıştı. Heimdall'dan kimse daha azını beklemezdi. 


Banner'ın dünyaya inmesi, üstelik en inmesi gereken yere, Dr. Stange'in yanına inmesi ve devamında gelişen Iron Man ile Dr. Stange buluşması beklediğim kadar dinamik değildi. Vakit yoktu herhalde. 2 saate koca bir hikaye sığdırmaya çalışıyorlardı. Oldukça stresli bir filmdi ve biraz daha bu ikilinin birbirleriyle muhabbetini izlemek isterdim. Yine de tadında bırakmışlar, buna da şükür. 

Yapılan planlar, zibilyon milyon tane evren içinde bir tanesinde yendiklerini görmeleri ama onda da Quill'in salaklığına denk düşüp becerememiş gibi görünüyor olmaları filmin en ama en saçma yeriydi. Gamora'ya aşık olduğunu biliyoruz, onu gerçekten ok sevdiğini biliyoruz. Ama dostum, söz konusu evren be. Evren yani anlatabiliyor muyum? Öfke krizinin yeri miydi? 
Kaldı ki o kadar yapmacık ve saçma bir sahneydi ki, yemin ediyorum sadece öfkelenmemiz ve hikayenin kötü sonla bitmesi için yapılmış bir sahneydi. Hani adamlar hep birlikte oturmuşlar ve düşünmüşler. Biz bu filmi kötü sonda bitirmeliyiz. Bunu nasıl yapalım? En çarpıcı nasıl olur? İşte son dakika Peter Quill çıksın Gamora öldü diye krize girsin, tüm yapılan şeyler orada mahvolsun. Bu sayede Thanos kaçmayı başarsın. Orada Iron Man'i de pataklattırırız. Millet biraz korkar Iron Man de ölecek mi diye. O sırada Dr. Strange zaman taşını verir ve hop Thanos dünyadaki savaşa yetişir. Harika bir plan evet. Gerçekten çok başarılı. Gerçekten klişe ama başarılı. Daha görkemli bir sebepten yeniliyor olmalarını tercih ederdim. Adamın tekinin sevdiği kız öldü diye girdiği kriz sebebiyle evrendeki varlığın yarısı yok oldu. Tebrikler Quill, sen bir süper kahramansın.

Tüm bu sinir krizlik duruma rağmen, Dr. Strange'in o taşı o kadar kolay bir şekilde vermesinin sebebi, büyük olasılıkla öngördüğü geleceğin devam ediyor olmasından dolayıydı. Thanos'u en güçlü olduğu zaman yenmelerinin bir planı olmalı. Aralarından bir tek Iron Man'in kalması ise bu işte onun parmağının çok büyük olacağını gösteriyor.

Peki ya Hulk'a ne demeli? tüm film boyunca tek sahnede görünmesi ve Banner ile Hulk arasındaki tartışmalar yerindeydi. Ha çıkmadı diye çok sinirliyim, ama çıkmaması Thanos için daha iyi oldu. Çıksaydı birazcık daha uğraşırdı, ama yine de hakkını alacaktı. 

Thanos, çok güzel yaratılmış bir anti süper kahraman. Amacını net şekilde ortaya koydu. Ruh taşını alırken en sevdiğinden vazgeçti. Gamora'nın sevgisi bile onu durdurmaya yetmedi. Amacına hep sadık kaldı. Gereksiz ego ve öfkeyle hareket etmedi. Thanos'un sevilmesinin tek yanı da bence bu. Karaktere psikolojik olarak yaklaştığında, var olması beklenilen egoist yaklaşımdan ziyade, tüm evrenin iyiliği için çalıştığını iddia eden kararlı ve gözünü de karartmış bir adamın hareketlerini izledik. Hani sırf zevkinden adam öldürmüyordu. Evrenin buna ihtiyacı olduğunu biliyordu. O sebeple Thanos'un gittiği yol çok sağlamdı. Bu yüzden hiçbiri önünde duramadı. Bu irade kırılması kolay bir irade değildi. Zihni en az Thanos kadar güçlü olan, iradesi sağlam olan süper kahramanlar tarafından ancak durdurulabilirdi. Dr. Strange'in planı bir noktada çok sağlamdı. Her karakterin o savaş sahnesinde bir rolü vardı. Ama rolü olan karakterlerin iradeleri, Thanos kadar güçlü değildi. Bu bir irade savaşıydı ve Star Lord bu savaşta Thanos'a yenildi.

Bana kalırsa bu işin sonu Naruto Shippuuden gibi bitecek. Bir şekilde o gün, tüm taşlar elde edildikten sonra öldürülen herkes geri gelecek ve belki buna o güçlü iradeli Thanos razı geldiği için yapılacak. Ya da Thanos'u çatır çatır dövecekler. İkisinden biri. 

Peki filmde tüm kahramanlar hakettikleri kadar yer edilebildiler mi? Bence hayır. Black Widow olsun, Captain America olsun, Black Panther olsun, yeterli sahneye sahip değillerdi. Ama bu kadar fazla karakteri aynı filmde birleştirip, bu kadar kısıtlı bir zamanda yapabilecekleri her şeyi yapmış görünüyorlar.

Bir de filmin sonuna bakalım. End Credits'te gördüğümüz kadarıyla son dakikada Nick Fury birisini çağırdı. Logodan anladığımız kadarıyla bu kişi Captain Marvel. Thanos'u pataklayacak olan Captain Marvel olacak gibi gözüküyor.

Özetlemek gerekirse;
1. Orjinal Avangers ekibi kaybolmadı. Ağır toplar bir sonraki filmde daha fazla sahnede görülebilecek.
2. Captain Marvel geliyor. Thanos ile olan savaşının en efsanevi savaş olmasını bekliyorum.
3. Dr. Strange'in planı hala sürmek zorunda. Yoksa zaman taşı bir hiç uğruna gitmiş olacak ki bu istediğimiz en son şey.
4. Marvel harika bir karakter olan Thanos'u kazandırdı. İnsanlar Thanos'u seyrederken onunla empati kurmayı başarabildi.
5. Görsellik açısından film harika bir şölen sundu. Her karaktere gerekli ve yeterli vakti vermeye gayret göstermişler. 
6. Bana göre parmak şatlatma sonucunda ölen herkes teker teker geri dönecek. Bu kadar ekmek yedirecek karaktere veda edemezler. Tamam, birçoğuna veda edeceğimiz söylentisi yayılmıştı; ama bu şaşırtma olması ve beklenilen etkiyi daha güçlü kılması için yapılacak bir pazarlama tekniği olabilir gayet.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Bir sonraki yazımda görüşünceye dek; sevgiyle kalın :)